سمیه میرزایی
معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به اهمیت آموزش کودکان و نوجوانان در امر فرهنگ‌سازی محیط زیست اعلام کرد: ۵۰۰ هزار نفر دانش‌آموز، عضو شبکه «محیط‌یار» شده‌اند.
به گزارش اطلاعات طرح محیط یار که اسفند ماه سال گذشته با حضور وزیر آموزش و پرورش در سطح ملی رونمایی شد، در خردادماه سال جاری با حمایت دفتر یونسکو در شهر تهران وارد مرحله اجرایی شد. همزمان با آن، حدود ۶۰۰۰ نفر از مراقبین سلامت و مدیران مدارس ابتدایی در سطح کشور، تحت آموزش طرح قرار گرفتند تا با شروع سال تحصیلی در مهرماه این طرح به طور جدی دنبال شود.
هدف کلان طرح محیط‌یار، ارتقای سواد زیست‌محیطی و نهادینه‌سازی فرهنگ محیط زیست در بین دانش‌آموزان است.
آموزش عادت‌ها را تغییر می‌دهد
هادی کیادلیری، معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست در گفتگو با اطلاعات با اشاره به اهمیت آموزش آموزش از دوران کودکی گفت: اصولا عادت قوی‌تر از آگاهی عمل می‌کند و آن چیزی که می‌تواند عادت‌ها را تغییر دهد، آموزش است. مسأله آموزش در جلب میزان مشارکت مردم در حل مسائل محیط زیست باید همیشه در اولویت باشد و سازمان حفاظت محیط زیست نیز بااین هدف، در سال‌های اخیر روی آموزش کودکان و نوجوانان سرمایه‌گذاری کرده است. در همین راستا طرح آموزشی «محیط‌یار»، توانست ۵۰۰ هزار نفر دانش‌آموز را جذب کند و جالب آن‌که ۱۰ هزار نفر از آنان، اهل سیستان و بلوچستان هستند.
وی افزود: آموزش بچه‌ها به این دلیل مهم است که آن‌ها قبل از عادت، نسبت به محیط زیست و معضلات آن آگاهی پیدا می‌کنند. اساسا انسان‌ها رنج‌های شناخته‌شده را به خوشبختی‌های ناشناخته ترجیح می‌دهند و ما باید با آموزش کمک کنیم تا مردم هدف‌ها را در حفظ محیط زیست بشناسند و در تحقق آن‌ها مشارکت داشته باشند.
معاون سازمان حفاظت محیط زیست با برشمردن دلایل مشارکت کم مردم در مسائل زیست‌محیطی اظهار داشت: مشارکت زمانی اتفاق می‌افتد که ما اطلاع‌رسانی درستی درباره مسائل داشته باشیم و در کنار آن با اقدامات فرهنگی مناسب، باور به محیط زیست و مشکلات آن را در مردم ایجاد کنیم. در ادامه هم باید با آموزش‌های تخصصی و یک‌سری ابزار و تکنولوژی که باید آن‌ها را ارزان‌تر در اختیار مردم قرار دهیم، مشکلات را حل کنیم. مسأله ارزان‌تر کردن روش‌های حل مسائل محیط زیست نزد مردم در افزایش میزان مشارکت بسیار حائز اهمیت است.
محیط زیست، خط قرمز توسعه است
بحران ها پیاپی می آیند و مسئولان دائم از تاب‌آوری و ضرورت مشارکت مردم در عبور از آن‌ها صحبت می‌کنند؛ این در حالی است که میزان سرمایه اجتماعی روزبه‌روز کمتر می‌شود. یکی از حوزه‌هایی که بسیاری از مصائب آن را به صورت محسوس لمس می‌کنیم و درباره الزام مشارکت همه شهروندان در حل مسائل آن صحبت می‌شود، محیط زیست است.
کیادلیری در پاسخ به این که چرا مشارکت در حفظ محیط زیست و عبور از بحران‌های آن، چنان که مورد انتظار است اتفاق نمی‌افتد گفت: مهم‌ترین دلیل این است که در کشور ما همیشه قانون به نفع دولت‌هاست؛ در حالی که قانون باید به نفع مردم باشد. مصداق‌های زیادی در این باره وجود دارد. به طور مثال در بحث آلودگی هوا، آنچه که مردم لمس می‌کنند طرح زوج و فرد عبور خودروها در خیابان است. این طرح به آن معناست که به هنگام آلودگی هوا این مردم هستند که مجازات می‌شوند؛ در حالی که هیچ نقشی در تولید بنزین یا خودروی بی‌کیفیت ندارند. در مقابل به من بگویید که مردم از مجازات مقصران واقعی آلودگی هوا چه می‌بینند؟ یا مثلا ما مردم را از ورود دام به جنگل منع می‌کنیم ولی به عده‌ای خاص در مناطق حساس، مجوز ساخت ساختمان ۲۰طبقه را می‌دهیم، با این تنافض چه انتظاری از مشارکت مردم باید داشته باشیم؟
وی با تأکید بر این که اگر از مردم انتظار مشارکت داریم باید پیش از همه اصلاح تفکر در مسئولان رخ دهد، افزود: به این معنا که تفکر کوتاه‌مدت سیاسی را کاملا عوض و آن را تبدیل به تفکر بلندمدت حکمرانی کنیم. در این نوع تفکر با هیچ دستگاه دولتی در مسائل محیط زیست تساهل و تسامح نخواهیم داشت. البته همین جا باید به این موضوع اشاره کنم که این حرف اصلا به معنای آن نیست که مانع توسعه شویم، چون محیط زیست از اساس اصلا مانع توسعه نیست، بلکه محیط زیست، ایمن‌سازی و خط قرمز توسعه است. معنای سخن من آن است که قانون به نفع مردم باشد، چون مردم هم هدف و هم ابزار توسعه هستند و اگر قانون به نفع آن‌ها نباشد به بردگان و قربانیان توسعه بدل خواهند شد، ضمن آن‌که ما هم به عنوان مسئول، خود را از منابع مالی، فکری و کنشگری مردم محروم کرده‌ایم.
شما چه نظری دارید؟